Zorgen over de jeugdhulp in Nederland

De staat van de jeugdhulp in Nederland baart ons grote zorgen. En dat wordt bevestigd. Nederland is opnieuw gedaald op de internationale KidsRights Index, de jaarlijkse ranglijst die de naleving van kinderrechten in 194 landen meet. In slechts vier jaar tijd zakte Nederland van een positie in de top 10 naar plaats 22. Daarmee staat Nederland voor het tweede jaar op rij buiten de top 20 en zet de neerwaartse trend van de afgelopen jaren door. Onder andere wordt de kwaliteit van Jeugdzorg genoemd. En wellicht houden andere genoemde factoren daar wel verband mee.

Het huidige kabinet benadrukt in haar visie het belang van preventie, normalisering en samenwerking in het sociaal domein. In theorie klinkt dat hoopvol. In de praktijk zien wij echter iets anders gebeuren. Gemeenten werken steeds selectiever samen met zorgprofessionals. Tegelijkertijd stoppen zorgverzekeraars met het vergoeden van aanbieders, met als argument dat jeugdhulp tot 18 jaar via gemeenten loopt. Het gevolg? Een groeiende groep gekwalificeerde professionals met ruimte én expertise staat buitenspel — terwijl de wachtlijsten alleen maar verder oplopen.

Ouders die eerder bereid waren een eigen bijdrage te betalen, kunnen dat nu vaak niet meer. Ook daar wordt op gekort.  De drempel naar hulp wordt dus hoger, niet lager. Dat staat haaks op het idee van preventie waar het kabinet juist op inzet.

Uiteindelijk gaat het niet alleen over wachtlijsten of financiering. Het gaat over het recht van ieder kind op tijdige, passende hulp, zodat problemen niet onnodig verergeren.

Kinderen kunnen niet wachten. En eigenlijk zouden wij dat ook niet moeten/mogen doen. Wij willen helpen. Wij kunnen helpen. De expertise is beschikbaar, ook binnen de integratieve kinder- en jongerentherapie. Samen met andere zorgprofessionals kunnen we kinderen en gezinnen vroegtijdig ondersteunen, zodat problemen niet onnodig escaleren. Het systeem zou samenwerking moeten faciliteren in plaats van beperken.

Wij zijn oprecht benieuwd wanneer de beschikbare expertise weer optimaal wordt benut, zodat kinderen tijdig passende hulp krijgen. De vraag is dus niet óf we de expertise in Nederland hebben. Die hebben we. De vraag is of we bereid zijn die ook daadwerkelijk toegankelijk te maken voor kinderen en gezinnen die nu wachten.

Anneke Dorrestein,
voorzitter Vereniging van Integraal Therapeuten (VIT)

Antoinette Klaphake,
kinder- en jongerentherapeut