Werken met de schrikreflex, een weg naar lichaamsbewustzijn
In de aanloop tot het schrijven van dit stukje had ik een sessie met een cliënt die ik als voorbeeld wil gebruiken. Ze is nu een jaar bij mij en ik zie haar ongeveer eenmaal per maand. Ze beschreef dat het goed ging met haar op dit moment. Ze had een gevoel van tevredenheid.
Ze wilde aandacht die dag voor iets waar ze al lang last van had. “Als ik 's morgens wakker wordt, kom ik direct in contact met: Wat moet ik doen vandaag?" Ze maakte een beweging vanuit haar hals naar boven, als van een trechter “En op dat moment heb ik direct een oordeel over mijzelf: Wat stom dat ik mezelf niet de gelegenheid geef om lekker wakker te worden."
Ik gaf haar terug dat wat ik zag was schrik, een schrikreflex. Dat verstond ze direct. Ze zei: "Zo krijgt het een fysieke ingang."
Door bij de schrik te blijven, dus de schrik niet direct weg te maken, kwam ze stap voor stap dieper bij zichzelf. En door te volgen wat ze steeds voelde, kwam er ruimte bij haar middenrif en kon ze voelen dat het heel moeilijk was om bij haar buik te komen. Ze kwam bij leegte.
We hebben heel veel verschillende mogelijkheden en ingangen tot onze beschikking om met thema’s te kunnen werken.
- Ik kan kunnen vragen naar de sfeer en boodschappen van het gezin, de familie waar ze in is opgegroeid.
- Het was ook mogelijk om direct de schrik te reguleren naar ontspanning.
- Haar ontspanningsoefeningen geven om te doen voordat ze opstaat.
- Massage om tot een diepere ontspanning en een gevoel van basisveiligheid te komen.
Ik neem geen stelling voor wat het beste is of de beste volgorde. Wel wil ik graag aandacht voor werken met de schrikreflex als mogelijkheid en ingang tot lichaamsgericht werken.
Er is een onderscheid te maken tussen werken met de beleving die er is, zoals 'ik voel me dan onveilig, ik voel me opgejaagd of ik ben dan heel alert' en werken met wat er direct fysiek gevoeld wordt, zoals schrik. Als ik het voorbeeld nog verder volg dan kwamen we uiteindelijk bij leegte uit. Ze kon haar buik niet goed voelen.
In de biodynamische therapie hebben we veel aandacht voor hypo arousal (een hypo staat die voelt als leegte) als belangrijke ingang om met ontregeling of trauma te werken. En we kunnen voorzichtig stellen dat dit belangrijker is dan om de aandacht vooral op hyper arousal te hebben. De basis van (te veel) spanning is meestal een gevoel van leegte in een gebied lager of dieper in het lichaam. Werken met het ontspannen van de spanning werkt vaak tijdelijk, omdat dan onbewust de laag van leegte wordt aangeraakt. Het gebied waar we ons zelf verlaten hebben. Alle beschermende weerstand is erop gericht om hiervan weg te blijven.
We gaan dit tijdens de Inspiratieavond onderzoeken en kunnen ook wat oefeningen doen om te ervaren wat ik hier probeer te beschrijven. Ik kijk er naar uit om jullie te zien op 8 september.
Harry Visser
 |
Harry Visser is biodynamisch therapeut en tevens directielid, opleider en supervisor bij het Nederlands Instituut voor Biodynamische Therapie, Biodynamiek. Hij heeft zijn eigen therapiepraktijk in Amsterdam en Utrecht. |
