Yepafrica: empowerment voor Afrikaanse jongeren

“In de landen waar we werken is de jeugdwerkloosheid hoog en als gevolg daarvan zijn er hoge illegale migratiecijfers. Er zijn geen banen, dus wanneer je wil werken moet je vaak je eigen baan creëren. Om hen daarbij te helpen geven we empowerment- en ondernemerschaptrainingen aan jongeren, met als doel dat zij op hun beurt weer nieuwe jongeren helpen. Dit doen we in Gambia, Senegal en Ghana.”

De wijze waarop Yefafrica jongeren begeleidt is op een manier die niet door de jongeren wordt verwacht. “Het grappige in Afrika is dat ze in het begin altijd ‘les’ van ons verwachten. Dan staan de tafels en stoelen in klaslokaalopstelling en ze verwachten zij dat wij lesgeven en dat zij alles op gaan schrijven en uit hun hoofd leren. Dit past in het geheel niet bij de wijze waarop wij bij Yepafrica jongeren benaderen”, vertelt Harold. “We starten namelijk met het in een cirkel op de grond zitten. We stellen ons voor en maken hen deelgenoot waar wij zelf vandaan komen en praten over onze worstelingen. Door hun ogen gezien zijn wij mensen die altijd succesvol zijn en altijd succesvol zijn geweest. Maar tijdens de training gaat iedereen stap voor stap elkaar steeds beter leren kennen en de jongeren zichzelf ook. Je ziet ze iedere dag groeien in hun zelfvertrouwen en hun focus. En je ziet ze hun pijn, verdriet, onzekerheid, vermijdingsgedrag enzovoort van zich afschudden."

Psychosynthese

Het programma zelf is een ingenieus pakket en is prachtig opgebouwd. Het vindt z’n oorsprong in de psychosynthese. "We werken vanuit het proces van creatie zoals een kunstenaar dat doet: creëren uit het niets. Ook maken we gebruik van geleide fantasieën, individuele coaching en groepcoaching, presentatietechnieken over hun leven en hun dromen. Het programma staat grotendeels vast, maar er is volop ruimte voor improvisatie en spontaniteit. Er wordt ruimte gemaakt voor wat op dat moment nodig is. Ook gaan de jongeren tijdens het programma langs bij mensen die werken in het werkveld waarin zij zelf aan de slag willen. Door dit alles komt er stevigheid, focus en de energie vrij om in actie te komen."

Wat Harold ook erg aanstaat bij Yepafrica is de no nonsens-aanpak. "Er wordt gewerkt vanuit een houding van samen doen en niet vanuit een houding dat we hulp komen brengen en het allemaal wel weten. We steunen jongeren juist steunen in hun zoektocht naar zichzelf ontdekken en succesvol worden, om vervolgens zelf in een positie te komen van rolmodel voor andere jongeren. Zodoende beïnvloeden we op een positieve manier duizenden levens. Het is een olievlek met een positieve invloed op andere jongeren, hele families en zelfs hele communities en dorpen.” Het mooie is ook dat Harold ziet hoe in deze trainingen zijn jongerentherapeutschap hem van pas komt.

'Er komt vaak pijn naar boven.
Pijn die er al lang zit'

“Het is een empowermenttraining die we geven en geen groepstherapie. Toch komt er vaak veel pijn naar boven. Pijn die er al lang zit, maar waar nooit over gesproken is. Zo was er bij een training in Senegal een jongen die tijdens een geleide fantasie het overlijden van zijn moeder toen hij 11 jaar was, ervoer. Zijn vader trok dat toen niet en vertrok naar het buitenland. Deze jongen realiseerde zich hoe hij zich sindsdien verantwoordelijk voelde voor zijn jongere broers en zussen. Dit alles viel hem zwaar. Hij liep geëmotioneerd weg uit de groep. Wat later ben ik naar hem toegegaan en deelde hij zijn ervaring van vroeger met mij. Daar had hij al die tijd niet over gesproken. Ook zijn huidige vrienden wisten dit niet."

Op zulke momenten is Harold blij dat hij bij het project betrokken is en dat hij in Nederland werkt als jongerentherapeut. "Ik weet contact te maken, díe dingen te vragen of te zeggen waardoor ze hun ervaringen vertellen. Er echt voor hen te zijn, ze te voelen en te begrijpen en juist dát in te zetten zodat ze weer verder kunnen."

"De jonge mensen daar zijn niet gewend om over hun gevoel te praten. Nadat hij met mij had gesproken heeft hij zijn verhaal met de groep gedeeld. Hiermee nodigde hij onbewust ook anderen uit om hun verhaal te vertellen. Er werd geluisterd, er werd erkenning gegeven, emoties werden aangeraakt en er werden dingen verteld die ze nooit eerder aan iemand hadden verteld."

Erg opgelucht

Opvallend voor deze groep was dat er meer jongeren waren waarvan een ouder was overleden, of waarvan onbekend was of die in het buitenland woont en een nieuw gezin was gestart. "De jongen vertelde aan het eind van de dag dat hij zich erg opgelucht voelde en dat hij blij en verbaasd was dat hij niet was uitgelachen door de anderen. En dit was nog maar de eerste dag van hun training.

Oude hindernissen worden weggehaald of worden kleiner, er komen nieuwe manieren van kijken, er komt nieuwe focus, een nieuwe horizon, weggestopte energie komt naar boven en men durft groter te dromen, te denken, te plannen en te doen. Dromen krijgen gedachten, gedachten krijgen woorden, na woorden volgen acties. Stap voor stap."

Harold vertelt ook over een jongere die lokaal goedkoop vis gaat inkopen. "De stad waar deze jongere woont en waar ook de training werd gegeven ligt naast een grote rivier en bij de monding van de zee. Hij wil die vis daar inkopen en dit in het binnenland voor meer geld doorverkopen. Hij had dit idee al langer, maar geïnspireerd door de training durft hij er nu concreet werk van te maken. In januari wil hij begonnen zijn met deze onderneming.”

Forgiveness

“Wat het werken met een groep anders maakt dan een op een therapiesessies in mijn praktijk is onder andere het elkaar ondersteunende vermogen van de groep, het delen van ervaringen en het elkaar geven van nieuwe inzichten, nieuwe manieren van kijken die helpend blijken te zijn”, zo vertelt Harold. Er was ook een deelnemer die de term ‘forgiveness’ introduceerde. Een ander proberen te begrijpen en proberen te vergeven. Het in de groep uitspreken wat je is overkomen en om daarna toe te komen aan vergeving, gaf lucht. Dit hielp mensen bepaalde gebeurtenissen achter zich te laten en lichter verder te gaan met hun proces en hun leven.

Harold vertelt verder over een bezoek ‘in het veld’, wat onderdeel is van de empowerment training. Ze gaan dan rolmodellen bezoeken of bepaalde personen die in een werksoort werken waar de deelnemer zelf graag zou willen werken.’s Morgens gaan de deelnemers uitpuzzelen wie dat zou moeten zijn en waar deze persoon te vinden is. Soms wordt er gebeld en een afspraak gemaakt, vaak niet. Maar dan gaan ze gewoon. ’s Middags staan er dan een paar taxi’s klaar, stappen ze in groepjes in en gaan ze de kleurige wereld in, zoals Harold dit omschrijft.

Muziek hard aan in de taxi, bontkleedje over het dashboard, van alles wat bungelt aan de achteruitkijkspiegel, een chauffeur die handig laveert in het drukke verkeer en de kuilen in het wegdek moeiteloos ontwijkt. Er is veel tegelijk te zien.

'Het is heet en zwaar werk
en het betaalt erg slecht'

“Ik vind het echt opwindend. Deze keer waren we onder andere naar een plek gegaan waar men cashewnoten droogt. Dat doet men in de buitenlucht op hele grote stukken plastic. Een groep jonge, sterke mannen storten die cashewnoten vanuit zware jute zakken over de stukken plastic in een laag van ongeveer een decimeter dik. Daarna schuifelt men naast elkaar steeds heen en weer van de ene kant naar de andere kant, om daarmee de cashewnoten om te woelen zodat ze allemaal goed drogen. Het is heet en zwaar werk en volgens het meisje dat hier naartoe wilde gaan, betaalt het erg slecht. Zij wil wat doen aan de armoede onder jongeren in Senegal.”

Na het drogen moeten de cashewnoten weer in zakken geschept worden en die zakken gaan dan in grote containers en worden verscheept naar India. Daar worden ze verder verwerkt en voor veel geld weer verkocht aan onder andere Senegal zelf. Het meisje wil dat anders gaan aanpakken en had gesprekken met een zakenman uit India en een kwaliteitsmanager uit India.

Een ander helpen

Het valt Harold op dat mensen altijd bereid zijn om een ander die verder wil komen, te helpen. Er wordt tijd gemaakt en inhoudelijk veel uitgelegd. Vol ideeën en enthousiasme kwam deze jonge vrouw weer terug bij de groep. En daarmee anderen inspirerend en tegelijkertijd wordt zij weer enthousiast van de ervaringen van de andere deelnemers. De jongen die vis wilde verkopen was bijvoorbeeld naar een bureau gegaan waar startende jonge ondernemers een kleine lening kunnen krijgen. En die kleine lening kan steeds een beetje meer worden wanneer het goed gaat en ze als ondernemer betrouwbaar blijken te zijn. Zo kan hij zijn plan gaan uitvoeren.

Zoals Harold zegt: “Yepafrica en de trainingen die ik met anderen mag geven zijn voor de jongeren zelf van groot belang en ze werken door in het totale leven van jongeren en de gemeenschap. Zo zie ik dat ik mijn kwaliteiten en ervaring echt breed kan inzetten.”

Harold vertelt dat dit jaar de basisgroep is getraind en dat zij vervolgens train de trainerprogramma’s volgen van het team uit Gambia. Zo kunnen zij in de toekomst zelf trainingen gaan geven in een nieuw Yepafrica Leercentrum in Ziguinchor, Senegal, dat eind maart 2026 zijn deuren zal openen. Het doel van Yepafrica is om meerdere Leercentra te ontwikkelen in Sub Sahara Africa, die door jongeren geleid worden. De basistrainingen die Harold verzorgt samen met Yepafrica, zijn cruciaal om te zorgen voor een sterk basisteam dat van het nieuwe Leercentrum een succes moet maken.

Wij sluiten het interview met Harold met maar één conclusie: wat een mooi constructief en respectvol werk wordt met Yepafrica voor jongeren ingezet.

Zou je zelf eens willen zien en meemaken wat het werk van Yepafrica in Senegal en Gambia aan impact heeft op de toekomst van jongeren, schrijf je dan in voor de 10-daagse inspiratiereis, die volgend jaar eind maart zal plaatsvinden. Dit kan via info@yepafrica.org. 

Om een groep van 15 jongeren te scholen en te begeleiden in het Leercentrum is € 1500 nodig. Dus voor 100 euro geef je een jongere een toekomst in eigen land.

Wil jij hieraan bijdragen, dan kun je doneren aan Yepafrica. Dit kan via de link https://www.yepafrica.org/nl/steun-ons-werk/ of door direct te storten t.n.v. Stichting Yepafrica op IBAN: NL66 TRIO 0212 4283 65.